تبلیغات
MovieWeb - نقد و بررسی فیلم - جدایی نادر از سیمین

http://movieweb.persiangig.com/Logo/LogoRB.jpg

سه شنبه 17 خرداد 1390  06:42 ب.ظ

نوع مطلب: (نقد فیلم و سریال ،) توسط: DoMiNo

اصغر فرهادی با فیلم جدایی نادر از سیمین بر خلاف تصوری که مدتهاست رایج است نشان داد که سینمای ایران در زمینه ی فیلمهای قصه گو، یا داستان پرداز نیز می تواند در سطح بین الملل حرفی برای گفتن داشته باشد. پیش از این گمان مرسوم این بود که تنها فیلمهایی از ایران قابلیت مطرح شدن در سطح بین الملل را دارند که نمایی غریب از ایران را برای تماشاگر غیر ایرانی ترسیم کنند یا ساختاری واقعی و نزدیک به مستند داشته باشند (در واقع فیلمهایی که عمدتا متاثر از فیلمهای کیارستمی هستند) .اما فرهادی ابتدا با درباره ی الی و حالا با جدایی نادر از سیمین نشان داده که فیلمهای داستان پرداز ایرانی نه تنها کم از نمونه های خارجی ندارند، بلکه در صورت پردازش دقیق و هنرمندانه توانایی بالقوه ای برای درخشیدن در سطح جهانی نیز خواهند داشت. فرهادی همچنین در فیلم جدیدش علاوه بر اینکه چهره ی حدیدی از سینمای ایرانی به نمایش گذاشته، قابلیتهای نسبتا بدیعی را نیز در ژانر درام ارائه کرده، از جمله بیان روایتی با زبان ساده، در اوج پیچیدگی های اجتماعی، اخلاقی و روانشناسانه.

http://movieweb.persiangig.com/image/image001.jpg

داستان فیلم درباره ی یک خانواده ی متوسط ایرانی است که زن و شوهر این خانواده در شرف طلاق قرار دارند و در پی ماجرای طلاق آنها مسائلی روی می دهد که علاوه بر زندگی دخترشان زندگی خانواده ای دیگر از سطح پایین جامعه را نیز تحت تاثیر قرار می دهد....

اما این تنها چکیده ای فوق العاده مختصر و ساده از کل داستان فیلم است، در حالیکه داستان پردازی منحصربفرد فرهادی، با ظرافت تمام، این پیکره ی ساده ی داستانی را به ماجرایی پیچیده و پرچالش کشانده است. بطور کلی روش فیلمنامه نویسی فرهادی معمولا از الگوی اصولی آن، یعنی شروع از نقطه ای نسبتا آرام و ساده ، رسیدن به یک نقطه ی اوج پرتنش و در نهایت خاتمه ای آرام و کم سر وصدا، عدول نمی کند. فرهادی تنها بنابه نیاز، زمانبندی پریودها را به تشخیص خودش جابجا می کند.

اما زیبایی و قدرت فیلمنامه جایی آشکار می شود که در می یابیم جزئیات و اتفاقاتی که توجه حاصی را جلب نمی کنند و بر آنها تاکبدی صورت نگرفته، گاهی نقش اساسی در پی ریزی ماجراهای مؤخر داستان دارند. به طوری که مصداق تمام و کمال حرف هیچکاک را مشاهده می کنیم که گفته بود "وقتی در یک سکانس سایه ی تفنگی بر دیوار نشان داده می شود، در سکانس های بعدتر باید آن تفنگ را نشان داد که از آن شلیک می شود". در واقع در فیلمنامه ی فرهادی، این رکن اساسی حاکم است که تمامی جزئیات تحت اختیار تمام و کمال بدنه ی اصلی فیلمنامه قرار دارند.

به علاوه این ویژگی فیلمنامه نیز ستودنی ست که به هیچ وجه از هیچ یک از شخصیت های داستان طرفداری نمی کند، بلکه داستان طوری به تصویر کشیده شده است که تماشاگر در هر لحظه هم به کاراکترها حق می دهد و هم کار آنها را غلط می شمارد. بدین ترتیب نتیجه گیری از داستان بر عهده ی خود تماشاگر گذاشته شده. در واقع نقطه ی قوت فیلمنامه همین است که با موفقیت تراژدی ای را که کاراکترهای فیلم با آن درگیر هستند به تماشاگر القا می کند. تراژدی ای که ناشی از قرار گرفتن آنها در دوراهی عشق و غرور، شرف و پول و دیانت و منفعت است.

http://movieweb.persiangig.com/image/image002.jpg

کاراکترها در فیلم جدایی... با ظرافت و دقت منحصربفردی ساخته و پرداخته شده اند. یکی از کاراکتر های اصلی فیلم، نادر، مردی ست که وابستگی زیادی به پدرش دارد و همانطور که خود فرهادی در جلسه ی مطبوعاتی برلین گفته در واقع نشانه ی وابستگی محدودش به ریشه هاست. نادر اما کاملا درگیر زندگی مدرن شده و  مانند بسیاری از ما که در پیچیدگی های دنیای امروزی گم شده ایم، دچار سردرگمی در تعریف مدرنی از اخلاقیات است. به همین علت است که در تصمیم گیری ها و برخورد با دوراهی ها از مبنای اخلاقی واحد و ثابتی پیروی نمی کند. اما از طرف دیگر سیمین زنی ست که بیشتر نگاهش به دخترش (نمادی از آینده) است.  او قصد دارد آینده ی دخترش را تضمین کند و نیتش از سفر به خارج کشور نیز همین است، اما در عین حال می داند که جدایی وی از نادر دخترش را رنج می دهد . ترمه، دختر نادر و سیمین، نوجوانی ست بالغ و جدی که در خلال اتفاقات داستان می آموزد در شرایط پیچیده ی اجتماعی حاضر، اخلاقیات نمود کمتری پیدا می کند و گاهی برای پیش برد زندگی در چنین جامعه ای باید از دروغ بهره برد. کاراکتر راضیه با بازی تحسین برانگیز ساره بیات نیز زن کم سوادی ست، که به شدت پایبند مذهب و سنتهاست، اما مصائب زندگی اش او را در تقابل با ارزش هایش قرار داده اند.

بازی های بی نظیر و فوق العاده باورپذیر همه ی بازیگران اصلی از یک سو و جزئیات ظریف فیلمنامه ای، فیلمبرداری روی دست و تدوین سرعتی فیلم از سوی دیگر، فیلم جدایی... را در عین دراماتیک بودن، کاملا واقعی ساخته، به طوری که در طول کل دو ساعت فیلم، بیننده را کاملا میخکوب و مسحور می کند.


آخرین پست ها